Radyoda Sunuculuk

Radyoda Sunuculuk

Radyo yalnızca kulağa dayalı bir iletişim sistemidir. Ancak dinleyicinin hayal dünyasını da tetiklediğinden, radyolar için bazen hem işitsel hem de görsel iletişim aracı tanımlaması yapılır. Radyolarda dinleyicinin hayal dünyasını harekete geçiren en önemli unsur da sunuculardır. Radyoların tematik özelliklerine göre, sunucuların görevlerini yapma stilleri de farklılaşır.

Müzikal radyolardaki sunuculara genelde “Disk Jokey” kelimelerinin baş harflerinden oluşan DJ denmektedir. Radyo DJ’lerinin klüplerdeki DJ’ler ile yaptığı iş bakımından hiçbir benzerliği yoktur. Genelde müzikal radyolarda yayında akan müzik parçalarının seçimini ve sırasını radyoların müzik direktörleri yaptığından ve radyolarda kullanılan otomasyon sistemleri ile bu parçalar otomatik olarak çalındığından, radyo DJ’ine düşen görev daha önceden belirlenmiş konuşma aralıklarında radyonun formatına ve kurallarına uygun olarak belirlenen sürede sunumunu yapmasıdır.

Sözel programlarda ise programı sunan sunucuya genelde radyo programcısı-sunucusu denir. Genelde programcı-sunucular programı kendileri hazırlar ve sunarlar. Bu bazen bir ekip çalışması ile yapılır. Programı hazırlayan, sunan farklı kişiler olabilir.

Eğer radyolarda bir konu tartışılıyor ve gerek stüdyo konukları gerekse çeşitli yöntemlerle stüdyo dışı konuklar da programa katılıyorsa, bu oturumu idare eden kişiye moderatör denir.

Özel radyolarda sunucular genelde yayın masasını kendileri kullanırlar. Bazen de yayın masasını kullanan ses teknisyenleri ile sunucular farklı kişiler olabilir.

Yaptığı iş gerek sunuculuk gerek DJ’lik olsun, sunucu radyo istasyonunun aynasıdır. Dinleyici ile bağı kuran önemli bir unsurdur. Radyonun karakterini ve kişiliğini yansıtması bakımından önemli görevleri vardır. Dinleyiciyle oluşturduğu ilişki radyonun kişiliğinin belirlenmesi açısından önemlidir. Bu çerçevede sunucuya önemli görevler düşmektedir. Dolayısıyla;

Sunucu her zaman;

  • Dinleyicinin hayal dünyasını canlandırmalı; dinleyicisine yalnızca kulaktan ulaşmanın avantajlarını kullanmalıdır
  • Türkçe’yi kusursuz kullanmalı, diksiyon ve fonetik kurallarına uygun konuşmalıdır
  • Otoriter olmalı, kesin konuşmalı, söylediği sözlerin arkasında olmalıdır
  • Sıcak olmalıdır. Sıcaklıkta sempati, güleryüz ve dostluk vardır
  • Konuşmasını gülümseyerek yapmalı, dinleyiciye güldüğünü hissettirmelidir
  • Hem radyonun kişiliğini, hem de kendi kişiliğini ve karakterini olumlu olarak yansıtmalıdır
  • Kayıtlardan kendi sunuşlarını dinleyip özeleştirisini yapmalı ve hatalarını düzeltmelidir
  • Yeri geldiğinde müzikal ve teatral bir ses tonuyla konuşmalıdır. Bu stil ile mesaj dinleyiciye daha rahat ulaşır. Sesin rengi ve zenginliği sunucu için önemli bir unsurdur
  • Bir dostuyla konuşur gibi konuşmalı, ancak konuşmasında bir tempo olmalıdır. Hız ve tempo farklı kavramlardır. Altın kural bir arkadaşına 10 dakikada anlatacağını 7 dakikada anlatmaktır
  • Konuşmaya yavaş başlamalıdır. Dinleyicinin kulağı alışınca, ki bu ilk 4-5 kelimeden sonra olur, normal hıza geçmelidir. Aynı şekilde, son 4-5 kelimede de yavaşlayarak konuşmayı bitirmesi gerekir
  • Kurduğu cümleler bir anlam taşımalıdır. Söylediği sözlerin anlamını herşeyden önce kendi bilmelidir. Sunucunun ses rengi ne kadar güzel olursa olsun anlamlı şeyler söylemiyorsa bu dinleyicinin kulağına ulaşır ama beynine hiçbir zaman ulaşmaz
  • Vurgulamaları doğru kullanmalıdır. Konuşma sırasında vurgulama çok önemlidir. Temel anlamına bakılırsa, bir cümledeki vurgulanacak kelime sayısı bir, bazen ikidir. Gerisi dilsel dolgudur. Dolgu için çabuklaşılabilir. Ancak vurgulanacak kelimeye sıra geldiğinde yavaşlayıp vurgulama yapılmalıdır
  • Kelimeleri, dile yerleşmiş haliyle telaffuz etmelidir. (London yerine Londra, Algeria yerine Cezayir gibi)
  • Güncel olayları, gelişmeleri, toplumun beklentilerini takip etmeli, değerlendirebilmelidir

    Tüm bunların yanısıra sunucunun iletişim kuralları açısından yapmaktan çekinmesi gereken unsurlar da vardır. Bunlardan önemlilerini sıralamak gerekirse;

    Sunucu hiçbir zaman;
  • Belirsizlik ifade eden (galiba-belki) gibi sözcükler kullanmamalıdır
  • Sert olmamalıdır
  • Somurtmamalı, dinleyiciye negatif elektrik yüklememelidir
  • ‘Dakikada şu kadar kelime okuyacağım’ telaşına kapılmamalıdır
  • Yanlış vurgulamalar bazen cümlenin anlamını dahi değiştirdiğinden, vurgulamalarında dikkatli olmalıdır
  • Herkesin anlayamayacağı klişelerden kaçınmalıdır. Konuşma, arka arkaya sıralanmış tek tek sözcüklerden değil, kelime gurupları ve düzenlenmiş deyimlerden oluşur. Klişeler ise, özgün kelime veya kelime guruplarıdır ve temel gereksinimi hızlı biçimde ifade etmeye yarar. İfadeleri klişelendirirken dikkatli olunmalıdır. Alışılmadık klişeler bilginin özümsenme sürecini yavaşlatır.
  • Sivri çıkışlar yapmamalıdır

    Sadece şarkı anonsu yapmayla sınırlı kalmamalı; bir olay, bir duygu, bir düşünce, bir fikir de ifade edebilmelidir. Bir konuşma aralığında tek bir tema işlenmeli, birden fazla anafikir içeren konuşmalardan kaçınmalıdır

    Ender Uslu
    Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğr. El.

    Yorumlar

    1. 31 Mart 2008 Pazartesi

      ADIM KÜRŞAT LİSE MEZUNUYUM YASIM24 ASKERDEN YENİ GELDİM İŞ ARIYORUM SUNUCULUK YAPMAK İSTİYORUM HERTÜRDEN MÜZİK DİNLİYORUM YABANCI,TÜRKÇE DAHA ÖNCE MC DONALS DA MARKETLERDE ÇALIŞTIM TERCİHİM SUNUCU OLMAKTIR BANA YARDAM EDERSENİZ SEVİNİRİM.

    2. 29 Nisan 2007 Pazar davut güçlü

      merabalar ender beyin yazısını okudum keyif aldığımı ifade edebilirim ama bu söylemlerde yayın yapan çok az programcı arkadaşlarımız var .ben aslen trabzonluyum ve karedenizli olmam dolayısıyla karadeniz şarkılarını çok seviyorum çoğu zaman karadenizin sesi fm dinliyorum bu radyoda yayın yapan arkadaşlarımızın şivesi karadeniz konuşmaları hoşumada gidiyor açıkcası ama çokta hatalar yapıyorlar ama aralarında türkçesi düzgün dinleyiciyle aradaki atfosferi iyi tutan yayıncılarıda mesela bunlardan bir tanesi sabah saatlerinde yayın yapan ufuk isminde bir arkadaş varki takdir ediyorum bu çocuğu diksiyonu hitabi dinliyiciyle bütünleşiyor nasıl oluyorda diğer radyolara gitmiyor anlamış değilim .demek istediğim farklı radyolarda yayın yapan arkadaşlar var kimi iyi kimi zayıf .başarılar diliyorum radyo camiasına dinliyiciye bilgilendirici eğitici programlar sunmanız dileğiyle .

    3. 20 Mart 2007 Salı ebru

      :) yazılanlar inanın şok. ben radyocu değilim ama ender usluyu çok severim . nedenmi adam gibi adamdırda ondan. bir kıza şans verdi diye kınanması çok abes . verdiysede yetkide sonuçta ona faturalanacaktır zaten. maç sonucu önemlidir. size gelince çok bilmiş arkadaşım:) enderin yüzde biri kadar ileri görüşlü olsaydınız şimdi sizde başkalarının dedikodusunu yapmak yerine ender bey gibi başkalarının savunacağı bir kişi olurdunuz. ondan gördüğüm büyüklük üzerine sizede lafın gelişi şans dilemekten başka çare yok ama unutmayınki insanlar şanslarını kendileri yaratır ... karakterleriyle bence işinize bakın ama gerçekten işinize...

    4. 30 Kasım 2006 Perşembe Uzay HINCAL

      Ender Beyin ekibinde görev alırken bu yazıyı kendisi bize sunmustu ve bu yazı hayatımın önemli yazılarından biri olarak kalacaktır .. Uzun bir zaman diliminden sonra bu sitede bu yazıyı sadece bizlerle deil siteye ulasabilen diger kisilerlede paylasması bana inanılmaz büyük bir mutluluk verdi .. Kendisine sahsım adına herkezin huzurunda birkez daha tesekkür etmek istiyorum ..
      Diğer bayan arkadasa gelince ben kendisiyle calıstım Lütfen baskasından duydugun sacma sapan asılsız seyleri iddaa amacıyla sunma burada .. Sunuyorsanda ben sana su soruyu yöneltmek istiyorum ;
      Kac yıldır bu piyasadasın ve ne kadar bir zaman Ender USLU ile calıstın ?
      Ben sana sunu söyleyebilirimki 94 den beri radyoculuk yapıorum ve Ender Beyle yaklasık 1 senelik bir calısma sürecim var .. Biz radyocular icin bu kisi bir ekoldür .. Ve isinde baarılı bir insan olmasa bircok büyük radyoda müdürlük yapamazdı demekki oranın yönetimindeki kisilerde Ender Uslu adının ne anlama geldigini cok iyi bilen aklı basında insanlar .. Medya nankör bir sektördür bugün cok basarılı bir yerde olabilirsin ama yarın o tahttan seni indirirler kısacası yarını belli olmayan bir sektördür .. Bunu bugün en üst düzey yöneticiler bile yasıyor Ender Uslu nun yasamasıda son derece normal bir durum .. Ayrıca Ender Uslu nun mikrofon tutmasına gerek yook o basarıya doymus bir kisi basarısını bu sektörde bilmeyen yoktur ..O yüzden her duyduguna inanma..Bu arada biz kendisinin cook icraatını gördük sen merak etme .. Kendisine yeni görevinde basarılar diliyorum ..

      Meyva veren agacı taslarlar diye bosuna söylememis Atalarımız ..

      Tesekkürler ..

    5. 28 Kasım 2006 Salı Mesut KARTALMIŞ

      _ Ender USLU yu tanımış olsaydın bu yazdıklarından utanırdın...

      _O bu ülkede bir Radyo Otoritesi...

      _Ender USLU nun ekibinde görev almış ve onun hakkında olumsuz konuşucak tek bir kişi bulamazsın...

      _Eğer birisine görev verdi ise mutlaka onda bir ışık görmüştür...

      _Şairin dediği gibi 'Ben Eskileri Çöpe Attım,Çöpü Karıştıran Kedi Köpektir'...

      _Bence sende geçmişi ve seni ilgilendirmeyen olayları irdelemeyi bırakıp kendi kariyerinde ilerlemeye çalışmalısın en doğru ve insana yakışır olanı budur...

    6. 27 Kasım 2006 Pazartesi Burcu Candaş

      Sayın Ender Uslu bu kadar biliyorsa niye Shoıw Radyoda çalışırken hiç deneyimi olmayan Burcu Candaş isimli güzel bir kızı alıp Show Radyo gibi sektörün lokomotifi radyoda yayın vermiş?
      Cevabı basit heralde ya kızın kendisine yada ablasına aşıktı.
      Demekki bu iş yazmakla olmuyor asıl mesele icraat...
      Ender Uslu da Radyoculuğun R sini bilmeyen ve hayatında eline mikrofon almamış ama başka şeyleri ??? çok güzel almış Burcu gibi insanlara yayın vererek nasıl biri olduğuunu ispatlamıştır.
      Bırakın bu işleri artık kardeşim adam kendini böyle komik yazılarla piayasaya ispatlamaya çalışıyor kısaca pazar yaratmaya çalışıyor sizde yazılarını yayınlıyorsunuz düşmeyin bu tuzağa.

    7. 22 Kasım 2006 Çarşamba YaFuS

      Gerçekten çok begenerek okudum emeğinize sağlık. Radyo D sabah 07:00 ila 10:00 Disk Jokey Hakan Gündüzü tavsiye ederim. Çok komedi bir yayını var.

    8. 17 Ekim 2006 Salı ali

      selamlar artık Radyo İLAÇ takılıyorum herkezede tavsiye ederim çünkü kral dj lerin alayı orda damara devam ilaç dinlemeye devam 100.8 damarın yeni adresi :)

    9. 21 Mayıs 2006 Pazar Akif ÖZCAN(MakArabesk)

      bende yazının tamamını okudum gerçekten çok güzel ve kendimizi geliştirmek için faydalı bir yazı.Ender Uslu'ya bu bilgileri ben ve diğer radyocu arkadaslarımla paylaştığı için çok teşekkür ediyorum..
      Radyo dinlemek kültürdür.

    10. 10 Mayıs 2006 Çarşamba Mehmet GÜRSÖZ

      yazıyı baştan sonuna kadar okudum. kesinlikle katılıyorum ama günümüzün radyo programcılarında bu özellikleri bulabilmek biraz zor... herkes eskidi bu piyasada ve eski olmanın verdiği rahatlıkla yayın yapıyorlar...

    Yorum Yaz


    Yeni Kod Oluştur